hr. J.H.M. van Velzen,
Directeur Openbare Bibliotheek Amsterdam
Geachte heer J.H.M. van Velzen,
Bij de Stichting Zelfbeschikking West-Sahara is met verontrusting kennis genomen van het voornemen van de OBA om de film 'Stolen' te vertonen. Het is onze overtuiging dat deze film onder valse voorwendselen is opgenomen in een Saharaans vluchtelingenkamp in zuid Algerije. De hoofdpersoon is een vluchteling, mevrouw Fetim Sellami Hamdi die in de film wordt afgebeeld als een slaaf. Zij is geen slaaf. Mevrouw Fetim Sellami Hamdi heeft op de premiere van de film in Sydney, Australie, de makers van de film publiekelijk veroordeelt voor de wijze waarop zij is bedrogen. Zij geeft geen toestemming voor het gebruik van beelden waarop zij is te zien.
De Stichting Zelfbeschikking West-Sahara hecht grote waarde aan de vrijheid van meningsuiting. Een kritische benadering van maatschappelijke organisaties achten wij noodzakelijk en dat geldt ook als het vluchtelingenkampen betreft. Onthullingen over misstanden mogen niet worden gesmoord door loze beschuldigingen of met een beroep op solidariteit voor een hogere zaak, en zeker niet in zaken die slavernij betreffen.
Bij de Hoge Commisaris voor de Vluchtelingen hebben de onthullingen die in de film Stolen worden getoond niet geleid tot verontrusting. De Hoge Commisaris voor de Vluchtelingen, de heer Guterres, zag zich wel genoodzaakt om een verkeerde voorstelling van zaken die in de film wordt gegeven op te helderen. Hij schrijft daarover in een brief van 22 juni 2009 aan de secretaris-generaal van het POLISARIO: "We regret that in the film of Violeta Ayala and Dan Fallshaw, the comments of an official of the HCR have been presented out of their context. In the complete interview, of about 90 minutes long, with Mrs. Aboubacar, Deputy Director of the Middle East and North Africa Bureau, the latter reiterated strongly that if certain residual practices of slavery could still prevail in the sub-region of West Africa, she had no knowledge of such practices in the refugee camps of Tindouf." (Zie bijlage.)
Ook andere vluchtelingenhulp organisaties hebben vrije toegang tot de betreffende kampen. De film heeft aanleiding gegeven tot onderzoek van de beschuldigingen maar die hebben niet tot de conclusie geleid dat de beschuldigingen terecht zijn. Dat de film desondanks in roulatie blijft is opvallend.
Als de vertoning plaats heeft in het genre "propagandafilm" waarbij tevens de andere zijde van het verhaal voldoende wordt belicht zou de stichting tevreden kunnen zijn met de aandacht voor het al te lang vergeten conflict in de Westelijke Sahara. Maar de vertoning wordt helaas verzorgd door de IDFA. Deze organisatie presenteert de film op haar website op eenzijdige wijze zodat de uitgebreide kritiek op de film geen recht wordt gedaan en zelfs verdacht wordt gemaakt. De IDFA presenteert de propagandafilm als documentaire.
Wij hebben er moeite mee dat de film wel als "omstreden" wordt aangeduid, maar dat noch de OBA, noch de IDFA, informatie geeft over de argumenten van Fetim en anderen, die de film manipulerend vinden. Dit terwijl de IDFA in het verleden wel zogenoemde documentaires, die in feite in scene waren gezet, bekritiseerde.
Wij willen er nogmaals op wijzen dat de hoofdrolspeelster in de film, mevrouw Fetim Sellami Hamdi, geen toestemming geeft voor het gebruik van beelden waarop zij is te zien. (Een verklaring terzake van mevrouw Fetim Sellami Hamdi is bijgevoegd.) Gebruik van die beelden achten wij alleen al daarom laakbaar en onethisch.
Tot slot willen wij er u op wijzen dat de AIVD in zijn jaarverslag 2008 heeft geconstateerd dat Nederlanders zich nog onvoldoende bewust zijn van de risico's van spionage en beïnvloeding door andere landen.
Gaarne zouden wij met u in overleg treden om deze kwestie nader te bespreken.
Hoogachtend
,namens de Stichting Zelfbeschikking West-Sahara,
Frank Willems